Ons werk — Sikiliza Leo

Focus 1

Zuiver water

Zuiver water is een basisvoorwaarde voor gezondheid. Het is ook het meest tastbare wat Sikiliza Leo doet: een pomp staat er, of hij staat er niet.

In de streek rond Mulanda is het grondwater hard en ijzerhoudend. Dat tast de metalen stijgbuizen aan, waardoor pompen na een paar jaar uitvallen. Daarom schakelen we stelselmatig over op pvc-buizen, en gebeuren de herstellingen door lokale techniekers onder toezicht van de District Water Officer.

12waterpompen hersteld in 2020

2kleuterscholen met leidingwater en keuken

30gezinnen met een eigen toilet sinds 2025

2006 – 2008
Eerste fase: negen waterputten geïnstalleerd. Lokale Water User Committees worden verantwoordelijk voor het onderhoud — en zijn dat vandaag nog altijd.
2013
Samen met Humasol, het District Water Office en de gemeenschap krijgt het Kiyeyi Medical Health Center een zonnepomp en kraantjeswater, ook voor het dorp.
2016
Alle waterpunten in en om Mulanda worden in kaart gebracht en gecontroleerd, als basis voor een gefaseerde opknapbeurt.
2017
Een nieuwe zonnepomp bij het ziekenhuis van Mulanda, geplaatst door Humasol-vrijwilligers met lokale technici. Gesponsord door Atlas Copco.
2020
Twaalf defecte waterpompen hersteld, in gebruik sinds februari 2020. De Water User Committees betalen kleine herstellingen sindsdien zelf.
2023
Met steun van Stad Antwerpen en de Provincie Antwerpen start het waterproject 2023. Het district Tororo legt, onder impuls van ingenieur Leo Owora, een netwerk voor leidingwater aan.
2024
Het leidingwater wordt aangesloten in beide kleuterscholen. Lokale vakmensen bouwen er een keukenaanrecht bij, met steun van Aros Hove; de inhuldiging is een maaltijd voor 200 kinderen.
2025
Hygiëneproject Lonyo met Humasol: een toilet op het erf van dertig kwetsbare gezinnen, en een compostsite bij de school van Pochowa.

Wie het ter plaatse doet

De Water User Committees van elk dorp beheren hun eigen pomp: ze innen een kleine bijdrage, houden de omgeving schoon en melden defecten. Herstellingen gebeuren door lokale techniekers, in samenwerking met het District Water Office van Tororo, onder leiding van hoofdingenieur Leo Owora.

Steun het waterproject →

Focus 2

Twee kleuterscholen

De kleuterscholen van Mulanda en Lwala zijn de sterren van Sikiliza Leo. Ze verlagen de drempel naar de lagere school — en vooral voor meisjes maakt dat een blijvend verschil.

Ze zijn ook het platform waarlangs we wees- en kwetsbare kinderen bereiken. Wie elke dag naar school komt, wordt gezien. Naast leren en spelen krijgt elk kind een dagelijkse maaltijd van gierstpap, regelmatig aangevuld om de voeding te verbeteren.

500kleuters in totaal

250in Pochowa (Mulanda)

250in Lwala

2006
Sikiliza Leo bouwt twee kleuterscholen, in Mulanda en in Lwala.
2013
Twee extra klasjes voor de allerkleinsten, ter nagedachtenis van Hilde Berger, gebouwd door een lokale aannemer onder supervisie van de projectmanager ter plaatse.
2014 – 2015
Belgische kleuterleerkrachten werken enkele weken samen met de juffen van Mulanda en Lwala rond nieuwe lesmethodes.
2020
600 schooluniformpjes, genaaid in Mulanda en betaald door de benefiet van 2019. Van maart 2020 tot begin 2022 blijven de scholen dicht door corona; de juffen bezoeken de kinderen thuis.
2024
Leidingwater en een keuken in beide scholen. Twee kokkinnen maken er elke dag eten voor 250 kleuters per school.
2025
Een pedagogische studieweek in Mulanda, en het hygiëneproject Lonyo rond handhygiëne, sanitair en drinkwater op school.

Wie het ter plaatse doet

Tien Oegandese kleuterjuffen staan voor de klas, onder leiding van schoolhoofd Fiona; twee kokkinnen zorgen voor de maaltijd. Zij volgen bijscholing, deels gefinancierd met een projectsubsidie van de gemeente Hove. De scholen vallen onder het lokale bestuur van Sikiliza Leo in Mulanda.

Steun de kleuterscholen →

Focus 3

Zorg voor kwetsbare kinderen

In Oost-Oeganda vangt de uitgebreide familie kinderen op wanneer ouders wegvallen. Het is een mooie traditie — maar in een streek die zwaar getroffen is door hiv en aids botst ze op haar grenzen.

Grootouders zorgen soms voor meer dan tien kleinkinderen. Het Family Support Initiative ondersteunt die gezinnen gericht, in plaats van kinderen uit hun omgeving te halen. Kindermonitors — opgeleid door Sikiliza Leo — volgen elk een tiental kinderen op: thuis, op school, en bij de dokter.

150kinderen begeleid, in hun eigen gezin

5kindermonitors, elk met dertig kinderen

±80van hen in de lagere school

Vanaf 2001
Sikiliza Leo begint met thuiszorg, vrijwillig testen en begeleiding rond leven met hiv. Later neemt het gezondheidscentrum van Mulanda die taken over.
2010
Drie blinde broers uit één gezin gaan naar de blindenschool van Soroti, gesponsord door drie Belgische families.
2014
Na tien jaar werking wordt het lokale management verjongd; Charles Opio wordt projectleider. De focus: gezondheid, kinderen en families.
2020
Corona. De kindermonitors bezoeken de 150 gezinnen thuis met een overlevingspakket: meel, suiker en een jerrycan met kraantje.
2024
Tijdens het werkbezoek worden 35 gezinnen thuis bezocht. Daaruit groeit het hygiëneproject.
2025
Lonyo: dertig gezinnen krijgen een toilet op hun erf, gebouwd door vaklui uit Mulanda; de zorgouders werken mee.

Wie het ter plaatse doet

Vijf kindermonitors, Robina, Eric, Patricia, Joseph en James, elk met dertig kinderen, onder leiding van projectleider Charles Opio, die zelf in Pochowa woont. Zij kennen de gezinnen persoonlijk — dat is de hele reden dat het werkt.

Steun het familieproject →

Focus 4

Lokale economie

Wie zelf een inkomen kan opbouwen, heeft steun van buitenaf op termijn minder nodig. Dat is de gedachte achter deze vierde focus — en de kippen van de Mary-vrouwengroep zijn er het tastbaarste voorbeeld van.

In 2014 bouwde Sikiliza Leo een kippenhok voor de Mary-vrouwengroep. De groep beheert het zelf: de opbrengst van eieren en kippen blijft in het dorp. Sindsdien investeert het lokale bestuur, samen met Oegandese sponsors, ook in groentetuinen en fruitbomen.

2014kippenhok gebouwd

2vrouwengroepen die het zelf runnen

20Kifaru-fietsen voor het team

2014 – 2015
Op initiatief van veldwerkster Ursula start de Mary-vrouwengroep met kippen. Sikiliza Leo bouwt het kippenhok; de vrouwen doen de rest.
2017
Een tweede groep, Lweni Gi Chandi (“vechten tegen armoede”), dertig vrouwen bij de school van Pochowa, begint hetzelfde. Het bestuur investeert ook in groentetuinen en fruitbomen.
april 2019
Een plotse storm gooit een zware palmboom dwars door het dak van de kippenboerderij.
juni 2019
Het hok is hersteld, dankzij snelle opvolging door het lokale team. De groep draait weer.
2020
Mary telt 20 kippen, 3 geiten en een koe; Lweni Gi Chandi 15 kippen en 5 geiten. ’s Avonds volgen ouders les in land- en tuinbouw in de klaslokalen.
2024
Twintig Kifaru-fietsen voor het team, betaald door de Fietsvrienden en geassembleerd met Coop-Africa. Drie jongeren worden opgeleid als fietshersteller.
2025
Een tuktuk haalt de compostcontainers op en wordt verhuurd met chauffeur: een eerste eigen inkomen voor de ngo.

Wie het ter plaatse doet

De Mary-vrouwengroep en Lweni Gi Chandi beheren hun kippen zelf — van voeder tot verkoop, aangemoedigd door veldwerkster Ursula. Sikiliza Leo hielp bij de bouw en bij het herstel na de storm; het dagelijkse werk en de opbrengst zijn van de groep.

Steun de lokale economie →

In de media

Wat anderen over ons vertelden

Flying Doctors — VRT Het VRT-programma Flying Doctors bezocht het gezondheidscentrum van Mulanda, waar op dat moment ook studenten van Humasol aan de watertoren en de waterpompen werkten. In de aflevering legt een van de dokters het project kort uit.

Bekijk de aflevering

Humasol Al jaren werken we samen met Humasol, de organisatie van ingenieursstudenten die duurzame energie- en watertechniek naar het terrein brengt.

Over de samenwerking

Eén project, verschillende focussen

Zuiver water

Twee kleuterscholen

Zorg voor kwetsbare kinderen

Lokale economie

Wie het elke dag doet

Charles Opio

James Ochola

Robina, Eric, Patricia, Joseph en James

Fiona en haar team

Ursula

Leo Owora

Wat anderen over ons vertelden

Eén programma, één rekeningnummer